Głowica PTZ to specjalistyczne urządzenie, które w prosty sposób pozwala na zwiększenie pola widzenia kamery przemysłowej. Nowoczesne głowice PTZ wraz z klawiaturami sterującymi (manipulatory) oraz obiektywami kamer typu „moto-zoom” nie tylko zwiększają funkcjonalność kamer ale także pozwalają na dokładne śledzenie obserwowanego obiektu lub zdarzenia. Sztywna konstrukcja kamer stacjonarnych sprawia, że ich pole widzenie ciągłe jest takie same, ponieważ układy optyczne tychże kamer są stale skierowane w jedno miejsce. Takie rozwiązanie bardzo słabo spisuje się w obserwacji miejsc o dużym natężeniu ruchu (utrudnione rozpoznawanie szczegółów). Wyposażenie standardowej kamery CCTV w głowicę PTZ oraz obiektyw typu „moto-zoom”, nie tylko umożliwia swobodne sterowanie polem widzenia ale również zdecydowanie zwiększa skuteczność prowadzonego nadzoru wizyjnego na danym obszarze.

Podstawowe parametry głowic PTZ
Każda głowica obrotowa PTZ posiada określony udźwig, którego przekroczenie może spowodować złą pacę. Głowicę PTZ należy zawsze odpowiednio dobierać do masy kamery z którą będzie współpracować.
Jednym z ważniejszych parametrów technicznych określających głowice PTZ jest prędkość obrotu. W najprostszych głowicach obrotowych PTZ prędkość obrotu najczęściej wynosi około 10 stopni na sekundę. W modelach bardziej zaawansowanych możemy spotkać się z płynną regulacją prędkości obrotu w zakresie od 0,1 do nawet 400 stopni na sekundę. Prędkość obrotu to podstawowy i zarazem najważniejszy parametr techniczny głowic PTZ. Głowice obrotowe o dużej prędkości obrotu doskonale sprawdzają się w miejscach o dużym natężeniu ruchu (np. stadiony piłkarskie), gdzie szybkość reakcji układu obserwacyjnego decyduje o skuteczności prowadzonej obserwacji.
Kolejnym parametrem technicznym na, który należy zwrócić uwagę pisząc o głowicach PTZ jest powtarzalność pozycjonowania. Jest to parametr, który w tanich modelach głowic PTZ jest niezwykle trudny do uzyskania. W obrotnicach do kamer wyższej klasy parametr powtarzalności pozycjonowania najczęściej jest mniejszy niż 0,2 stopnia.
Głowice PTZ podobnie jak obudowy do kamer przemysłowych powinny posiadać informację na temat zgodności z normą IP. Dzięki tej informacji użytkownik wie w jakich warunkach środowiskowych urządzenie może pracować stabilnie i bezawaryjnie.
Klasyfikacje obudów do kamer przemysłowych ze względu na ochronę przed dotknięciem, przed dostaniem się ciał stałych oraz przed działaniem wody, wg PN-92/E-08106:

Podział głowic obrotowych PTZ
Ze względu na oś obrotu głowice PTZ do kamer przemysłowych możemy podzielić na dwie podstawowe grupy: pracujące w jednej płaszczyźnie i pracujące w dwóch płaszczyznach (pozioma i pionowa).
Głowice PTZ możemy podzielić dodatkowo według innego kryterium, którym jest ich sposób montażu. Pierwszą grupą głowic PTZ są urządzenia, w których podstawa montażowa kamery przemysłowej znajduje się na górze. Ze względu na swoją konstrukcję tego typu głowice umożliwiają montaż dodatkowych oświetlaczy IRLED, dzięki czemu doskonale sprawdzają się w całodobowych systemach telewizji przemysłowej. Rozwiązanie tego typu posiada pewną wadę, którą ze względu na charakter konstrukcji jest ograniczona możliwość pochylenia kamery w dół. W drugiej grupie znajdują się głowice, w których podstawa montażowa kamery umieszczana jest z boku. Cechą wyróżniającą tego typu urządzenia jest możliwość uzyskania dużego kąta pochylenia w pionie. Ich konstrukcja mechaniczna utrudnia montaż reflektorów podczerwieni.
Zintegrowane kamery PTZ
Zintegrowane kamery PTZ to kompletny zestaw obrotowy składający się z kamery, obrotnicy PTZ i szeregu elementów dodatkowych. Obecnie zintegrowane kamery PTZ są coraz częściej stosowane w systemach monitoringu wizyjnego. Decydując się na zastosowanie w systemie monitoringu zintegrowanej kamery PTZ należy korzystać jedynie z urządzeń specjalistycznych renomowanych firm. Co prawda parametry techniczne kamer CCTV mogą być porównywalne to mechanizmy obrotowe mogą się znacznie różnić zarówno pod względem funkcjonalności, niezawodności jak i jakości wykonania. Warto inwestować w wysokiej jakości zintegrowane kamery PTZ, ponieważ w przypadku niedrogich rozwiązań wady mechanizmów obrotowych bardzo często wychodzą po pewnym czasie użytkowania. W przeciwieństwie do kamer przemysłowych, których konstrukcja bazuje przede wszystkim na układach elektronicznych, głowice PTZ to urządzenia mechaniczne, które po pewnym czasie użytkowania się zużywają. Producenci niedrogich zintegrowanych kamer PTZ bardzo często w konstrukcji głowicy stosują elementy wykonane z tworzyw sztucznych, których niska odporność na eksploatacje znacznie skraca ich żywotność. Zaawansowane i niezawodne głowice PTZ ze względu na swoją konstrukcję mechaniczną muszą dużo kosztować, gdyż wykonuje się je z najwyższej jakości materiałów odpornych na uszkodzenia mechaniczne i zużycie. Wybierając zintegrowane kamery PTZ warto się skupić na urządzeniach znanych i cenionych marek.

Sposoby sterowania kamerami PTZ
Sterowanie głowicami PTZ oraz zaawansowanymi układami optycznymi typu „moto-zoom” wymaga stosowania specjalistycznych sterowników oraz tzw. odbiorników telemetrycznych. Sterowniki to urządzenia korzystające z mikrokontrolerów, które w zależności od swojej konstrukcji umożliwiają obsługę od jednej do nawet kilkuset kamer PTZ. Urządzenia dedykowane do obsługi jednej kamery najczęściej bazują na prostych układach przekaźnikowych.
Kamery PTZ przeważnie sterowane są przy pomocy specjalnego pulpitu sterującego, który podobnie jak sterowniki może występować w kilku wersjach:

Zintegrowane kamery PTZ mogą być sterowane również po okablowaniu koncentrycznym lub skrętce. W większości przypadków sterowanie po skrętce odbywa się z wykorzystaniem jednego z dwóch protokołów komunikacyjnych: Pelco P i D. Wykorzystanie specjalnych protokołów komunikacyjnych pozwala na sterowanie kamerami z poziomu specjalistycznego oprogramowania np. firmy GeoVision (brak konieczności zakupu klawiatury sterującej).
Elementy dodatkowe
Współczesne kamery zintegrowane PTZ bardzo często wyposażane są w szereg dodatkowych funkcji i układów, których zadaniem jest usprawnianie obserwacji oraz zwiększenie efektywności pracy operatora kamery.