Systemy zarządzania materiałem wizyjnym w dużym stopniu decydują o jakości obrazu pozyskiwanego przy pomocy kamer sieciowych IP. Systemy do zarządzania sieciowym monitoringiem powinny umożliwiać użytkownikowi kompleksowe monitorowanie, analizowanie oraz zapisywanie obrazów z kamer. Obecnie większość sieciowych systemów monitoringu IP korzysta z rozwiązań opartych na serwerach PC oraz dedykowanych urządzeń, w postaci rejestratorów sieciowych NVR (ang. Network Video Recorder), które służą do zarządzania obrazem transmitowanym w sieci IP.
Dostępne platformy sprzętowe
Obecnie dostępne są dwie główne platformy do zarządzania materiałem wizyjnym w sieciowym monitoringu IP: platformy serwera PC i platformy rejestratora sieciowego NVR. Niezależnie od rodzaju platformy w każdym przypadku mamy do czynienia z systemem komputerowym, jednak w zależności od platformy widać między nimi różnice.
Platforma serwera PC
Platforma serwera PC działa na bazie dedykowanego oprogramowania (np. aplikacja GV-NVR firmy GeoVision) i podzespołów dostępnych w handlu, które dobrano w taki sposób, aby uzyskać maksymalną wydajność przy określonej strukturze systemu. Dużą zaletą platformy serwerowej jest możliwość jej rozwijania poprzez stosowanie standardowych podzespołów, takich jak: pamięć masowa o większej pojemności, pamięć zewnętrzna, dodatkowe zdalne stacje, czy też oprogramowanie działające jednocześnie z aplikacją video (np. oprogramowanie antywirusowe lub zapora sieciowa Firewall). Ze względu na fakt, iż platforma serwera PC działa na bazie standardowych podzespołów, w tworzeniu takiego serwera można skorzystać zarówno ze sprzętu wybranego przez użytkownika, jak i urządzeń oraz usług zapewnianych przez dostawcę tego typu urządzeń.
Platforma NVR (Network Video Recorder)
Podstawową różnicą między platformą rejestratora sieciowego NVR a serwerową jest to, że platforma NVR jest sprzętem dedykowanym, który wyposażono standardowo w system do zarządzania materiałem wizyjnym. Zgodnie z definicją platforma NVR jest przeznaczona do konkretnych zadań związanych z zapisem, analizą i odtwarzaniem sieciowego materiału wizyjnego. Pod względem zapisu i odtwarzania obrazów rejestratory NVR nieco przypominają rejestratory DVR. System DVR w rzeczywistości jest systemem hybrydowym, który umożliwia obsługę kamer analogowych i oferuje cyfrowy zapis danych na dyskach HDD. Niektóre z dostępnych na rynku rejestratorów DVR posiadają wbudowany moduł sieciowy, który pozwala na podglądanie obrazów z poziomu sieci IP. NVR to system całkowicie cyfrowy, który odbiera sygnały cyfrowe i zapisuje je w formie cyfrowej na dyskach twardych. W takim systemie wszystkie operacje związane z wyświetlaniem i zarządzaniem obrazu odbywają się zdalnie przez sieć za pomocą komputera.
Tego typu rozwiązanie nie pozwala na instalowanie dodatkowych aplikacji i bardzo rzadko pozwalają na dostosowanie innych parametrów technicznych niż oryginalne. Wszystkie systemy budowane na bazie platformy NVR są w pełni skalowalne, a kamery i licencje można dodawać w zależności od wymagań użytkownika i zapotrzebowania sieciowego systemu monitoringu wizyjnego. Takie rozwiązanie pozwala na zwiększanie wydajności i łatwą rozbudowę systemu w razie takiej konieczności.
Monitorowanie i zapis obrazu
Zarządzanie materiałem wizyjnym w sieciowych systemach telewizji przemysłowej obejmuje przede wszystkim monitorowanie obrazy, które w zależności od platformy i dostępnych rozwiązań może być realizowane za pośrednictwem przeglądarki internetowej lub dedykowanego oprogramowania, które zainstalowano na komputerze lub rejestratorze NVR.
Monitorowanie za pomocą interfejsu sieciowego
Podstawową cechą każdego sieciowego systemu wizyjnego jest możliwość podglądu obrazu z każdego miejsca sieci posiadającego dostęp do przeglądarki internetowej. Każda kamera sieciowa IP posiada własny serwer WEB i adres IP, po którym jest identyfikowana w sieci komputerowej. Poprzez wpisanie w przeglądarce internetowej adresu IP kamery sieciowej mamy możliwość oglądania obrazu z danej kamery. Dodatkowo na stronie kamery oprócz obrazu dostępne są również funkcję, które pozwalają na konfigurację jej parametrów pracy np. rozdzielczość obrazu, ustawienia sieciowe. Większość kamer IP wchodzących w skład sieciowych systemów monitoringu posiada zabezpieczenia w postaci haseł, co pozwala na podglądanie obrazu jedynie przez osoby do tego uprawnione.
Monitorowanie za pomocą dedykowanego oprogramowania do zarządzania materiałem wizyjnym
Innym sposobem podglądu obrazu w sieciowym systemie monitoringu jest specjalne oprogramowanie do zarządzania materiałem wizyjnym. Oprogramowanie stosuje się przede wszystkim w sytuacjach gdy wymagana jest większa liczba opcji wyświetlania, zapisu, analizy i zarządzania obrazem. Obecnie na rynku CCTV znajdziemy wiele rozwiązań tego typu. Najczęściej dostępne w nich funkcje obejmują monitorowanie obrazu, nagrywanie i odtwarzanie, zarządzanie zdarzeniami i alarmowanie o nich np. za pomocą wiadomości e-mail. Jedną z ciekawszych propozycji jest oprogramowanie GV-CMS firmy GeoVision, które posiada wiele ciekawych opcji pozwalających na stworzenie wymagającego systemu do zarządzania wizją w sieci IP.
Zapis obrazu sieciowego
Istnieje kilka sposobów rejestracji obrazu sieciowego. W przypadku rejestracji obrazów na podstawie zaplanowanych lub wywołanych zdarzeń można skorzystać z funkcji wbudowanych w kamerę sieciową. Następnie nagrane obrazu przesyłane są na serwer FTP lub dysk twardy komputera. Nie jest to rozwiązanie przeznaczone do pracy w zaawansowanych i wymagających systemach monitoringu IP. W przypadku zaawansowanych instalacji sieciowego monitoringu nieodłącznym elementem każdego systemu jest profesjonalne oprogramowanie do zarządzania materiałem wizyjnym. Oprogramowanie do zarządzania wizją w monitoringu IP instaluje się na komputerze i w zależności od preferencji użytkownika może działać niezależnie lub jako klient/serwer. Z poziomu interfejsu aplikacji użytkownik może m.in. rejestrować wizję w różnych trybach, wyszukiwać nagrane zdarzenia oraz zarządzać innymi funkcjami systemu.

Podstawowe cechy systemów
Wykrywanie ruchu w obrazie – funkcja VMD (ang. Video Motion Detection)
Funkcja VMD (Video Motion Detection) jest sposobem określania aktywności w danej scenie poprzez zaawansowaną analizę danych obrazu i różnic występujących w kolejnych obrazach. Funkcja VMD spotykana jest zarówno w systemach opartych na rejestratorach DVR, jak i na platformach NVR. W przypadku tych pierwszych kamer są podłączone do rejestratora DVR, który jest odpowiedzialny za wykrywanie ruchu w obrazie na wszystkich kanałach wizyjnych. Dzięki temu rozwiązaniu możemy zmniejszyć liczbę zapisywanych obrazów i przydzielić różne priorytety zapisu dla określonych obszarów obrazu. W przypadku VMD w systemach DVR istnieje ryzyko przeciążenia systemu, gdyż funkcja VMD znacznie obciąża procesor, szczególnie gdy operacje są wykonywane jednocześnie na wielu kanałach. W sieciowych systemach monitoringu funkcja VMD jest integralną częścią kamer IP lub serwerów wizyjnych IP, co w praktyce zdecydowanie lepiej się sprawdza niż poprzednie rozwiązanie. Przede wszystkim takie rozwiązanie znacznie zmniejsza obciąża systemu, gdyż funkcja VMD może być wykonywana w samej kamerze sieciowej lub serwerze wizyjnym. Ponadto, realizacja funkcji VMD przez poszczególne urządzenia systemu umożliwia prowadzenie dozoru uruchamianego zdalnie, przez co do operatora lub systemu rejestrującego nie jest przesyłany żaden obraz (lub tylko obraz o niskim poziomie jakości), chyba że na obrazie zostanie wykryta aktywność, wtedy rejestrowany jest obraz o najwyższym dostępnym w systemie poziomie jakości. Funkcja VMD nie zawsze jest zawarta w kamerach sieciowych, dlatego oferują ją praktycznie każde oprogramowanie do zarządzania materiałem wizyjnym.
Transmisja sygnału audio
Do przesyłanego obrazu w sieci IP bez problemu możemy dołączyć dźwięk, gdyż protokół internetowy IP oferuje transmisję danych dowolnego typu. W odróżnieniu od systemów analogowych przesył dźwięku w sieciowych systemach monitoringu nie wiąże się z koniecznością instalacji dodatkowego okablowania, ponieważ wszystkie dane mogą być przesyłane przy pomocy tego samego medium transmisyjnego.
Nowoczesne kamery sieciowe IP umożliwiają rejestrację dźwięku, który następnie dołączają do przesyłanego sygnału wizyjnego. Dzięki takiemu rozwiązaniu możemy uzyskać dźwięk z różnych punktów systemu. Ponadto, dźwięk w niektórych produktach sieciowych może być wykorzystywany jako niezależna metoda detekcji, która włącza nagrywanie i alarmy w momencie wykrycia dźwięku.
W przypadku wszystkich standardów MPEG oraz standardów H.x dźwięk może być kompresowany i przesyłany jako integralna część sygnału wizyjnego. W przypadku standardów zapisu obrazów statycznych np. JPEG dźwięk może być transmitowany równolegle z sygnałem wizyjnym. Gdy wymagana jest synchronizacja obrazu i dźwięku najlepszym obecnie rozwiązaniem jest standard MPEG.
Przesyłanie i nagrywanie danych audio możliwe jest dzięki nowoczesnym metodą kompresji sygnału audio. Popularne formaty kompresji sygnału audio:

Wejścia i wyjścia cyfrowe
Unikalną cechą praktycznie wszystkich współczesnych sieciowych systemów monitoringu wizyjnego są zintegrowane wejścia/wyjścia cyfrowe, które pozwalają na zarządzanie w sieci. Wyjścia cyfrowe mogą być wykorzystywane w różny sposób. Jedną z częstszych ich metod wykorzystania jest uruchamiania różnych mechanizmów z komputera zdalnego lub automatycznie, za pomocą wbudowanego w kamerę układu logicznego. Wejścia cyfrowe mogą służyć do współpracy z innymi urządzeniami np. czujnikami ruchu, co pozwala na wyeliminowanie niepotrzebnego przesyłania obrazów (w przypadku kamer bez wbudowanego czujnika ruchu).
Wejścia cyfrowe mogą być wykorzystywane w następujący sposób:

Wyjścia cyfrowe mogą być wykorzystywane w następujący sposób:

Systemy zintegrowane
Szerokie możliwości integracji to główna zaleta sieciowych systemów monitoringu wizyjnego. Ze względu na fakt, iż pracują one w sieci wykorzystującej protokół IP w celu zarządzania materiałem wizyjnym można wykorzystać ekonomiczną infrastrukturę, która obecnie jest standardowo instalowana w nowo powstających obiektach. Dzięki kompatybilności z protokołem IP sieciowe systemy monitoringu z łatwością można integrować z innymi systemami zwiększającymi funkcjonalność i wydajność instalacji monitoringu.
Przykładowe systemy, które mogą być integrowane z sieciowym systemem monitoringu wizyjnego: